Kiyev Moskva ilə sülh danışıqlarını dayandırdı – İstanbul formatı bağlandı, əsir mübadiləsi mərhələsi başa çatdı

Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi bəyanatla Rusiya ilə sülh danışıqlarının dayandırıldığını elan edib. Bu qərarla iki ölkə arasında diplomatik təmasların sonuncu kanalı – İstanbul formatı da rəsmən bağlanmış oldu.

Nazirliyin açıqlamasında bildirilib ki, danışıqların dayandırılmasına səbəb Rusiyanın “işğalçı siyasətini davam etdirməsi, beynəlxalq hüququ pozması və sülh prosesindən hərbi-siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməsi” olub. Kiyev bəyan edib ki, yalnız Ukraynanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü tam bərpa olunduqdan sonra hər hansı sülh danışıqlarına qayıtmaq mümkündür.

Sülh prosesi çərçivəsində son mühüm görüş bu ilin 16 mayında İstanbulda baş tutmuşdu. Türkiyənin vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə Rusiya nümayəndə heyətinə prezidentin köməkçisi Vladimir Medinski, Ukrayna heyətinə isə müdafiə naziri (hazırda Ukraynanın Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi) Rustem Umerov rəhbərlik etmişdi.

İstanbul danışıqları müəyyən humanitar razılaşmalarla yadda qalmışdı. Tərəflər əsirlərin və ölən hərbçilərin cəsədlərinin dəyişdirilməsi barədə razılığa gəlmiş, bu çərçivədə hər iki tərəfdən təxminən 1000 nəfərlik mübadilə həyata keçirilmişdi. Həmçinin deportasiya olunmuş ukraynalı uşaqların siyahısının təqdim olunması və bir sıra ailələrin birləşdirilməsi barədə ilkin öhdəliklər əldə edilmişdi.

Lakin əsas siyasi məsələlər – atəşkəsin tam təminatı, qoşunların geri çəkilməsi və ərazi statuslarının tanınması – üzrə heç bir irəliləyiş qeydə alınmadı. Danışıqlardan sonra Moskva və Kiyev bir-birini “sülh prosesindən taktiki məqsədlər üçün istifadə etməkdə” ittiham etdi.

Kiyevin indi verdiyi qərarla İstanbul prosesi də formal olaraq bağlanıb. Bu, həm humanitar, həm də diplomatik baxımdan iki ölkə arasında bütün əlaqə kanallarının kəsilməsi deməkdir. 

Rəsmi Kiyev bəyan edib ki, bundan sonra Ukrayna yalnız beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan, BMT çərçivəsində təmin ediləcək “ədalətli sülh” konsepsiyasını dəstəkləyəcək.

Vaşinqton və Brüssel Ukraynanın bu qərarını anlayışla qarşılayıb. ABŞ Dövlət Departamentindən bildirilib ki, “sülh yalnız Ukraynanın şərtləri əsasında mümkündür”, Avropa İttifaqı isə Rusiya qoşunları Ukrayna ərazisindən çıxmayınca danışıqların bərpasını “mümkünsüz” sayıb.musavat.com

Beləliklə, Ukrayna–Rusiya sülh prosesinin yeganə real formatı olan İstanbul danışıqları da başa çatdı. Humanitar razılaşmalar qismən həyata keçirilsə də, əsas siyasi məsələlərdə irəliləyiş əldə olunmadı və müharibənin diplomatik yolla həllinə dair ümidlər, hələlik, tam sönmüş vəziyyətdədir.

[xfgiven_embed] [/xfgiven_embed] [xfgiven_youtube][/xfgiven_youtube]